پروتز مچ پا

قطع عضو سایم یا مچ پا 

قطع عضو سایم یک روش جراحی است که نخستین بار در سال 1842 توسط جیمز سایم انجام شد که عبارت است از قطع از مفصل مچ همراه با برداشتن قوزک ها که در این روش پد زیر پاشنه باقی می ماند که نقش ضربه گیر و جذب کننده شوک را بر عهده دارد و این روش جراحی در صورتی انجام می شود که خون رسانی به پاشنه و مچ، مناسب باشد و هیچ عفونتی در این ناحیه وجود نداشته باشد. مهم ترین علل این قطع عضو عبارت اند از : تروما ، ایسکمی، تومور های بدخیم ،عفونت ، ناهنجاری های مادرزادی.

مزایا قطع عضو سایم (قطع عضو از مچ پا) 

مزیت های این سطح از قطع عضو عبارت انداز : توانایی تحمل وزن و راه رفتن بر روی اندام با مصرف انرژی کم تر نسبت به سایر سطوح قطع عضو و حفظ حداکثر طول اندام.

معایب قطع عضو سایم (قطع عضو از مچ پا) 

معایب این روش قطع عضو نیز عبارت اند از :

  • در گذر زمان احتمال جابه جایی پد پاشنه وجود دارد که ممکن است در پوشیدن و راه رفتن پروتز پا مشکل ایجاد کند.
  • اختلاف طول دو اندام در این نوع پروتز پا شایع تر است.
  • ساخت پروتز از نظر زیبایی دشوار هست (به دلیل انتهای استامپ)
  •  در صورت آسیب بافت نرم تحمل وزن و استفاده از پروتز دشوار می شود.

مراحل ساخت پروتز مچ پا

زمانی که فردی دچار قطع عضو مچ پا یا سایم می شود از نظر ظاهری و همچنبن توانایی راه رفتن دچار مشکل می شود و جز آن این افراد اغلب از لحاظ روانی و ارتباطات و حضور فعال در اجتماع هم دچار اختلال می شوند و برای بهبود این شرایط و کمک به راه رفتن و حفظ استقلال، این افراد از پروتز استفاده می کنند.

بعد از انجام جراحی و قطع عضو و سپری شدن دوره نقاهت و بهبود جای زخم ها از بانداژ برای کاهش حجم عضو و کاهش درد و حساسیت اندام استفاده می کنند و در کنار آن از پروتز موقت استفاده می کنند تا در عین کاهش حجم اندام بتوانند بر روی آن وزن بیندازند و تحمل وزن کنند و به مرور توانایی راه رفتن مستقل را بدست آورند و بعد از فراهم شدن این شرایط آماده دریافت پروتز نهایی هستند.

برای ساخت پروتز پا ابتدا توسط پروتزیست از اندام قالب گرفته می شود و سعی می شود تمام جزئیات و نقاط حساس و استخوانی در آن مشخص شوند و سپس قالب پر و اصلاح می شود تا در حین تحمل وزن کم ترین فشار به عضو وارد شود و سپس قالب اصلاح شده روی اندام چک می شود و در صورت نیاز اصلاحات مجددا انجام می شوند و در مرحله بعد سوکت که اندام قطع شده را در بر می گیرد از موادی مانند فیبر کربن برای استحکام و نوعی پلاستیک ساخته می شوند

نکته ایی که در ساخت سوکت در این سطح از قطع عضو وجود دارد به علت پیازی شکل بودن شکل عضو و حجیم بودن انتهای اندام در سوکت باید فضای کافی وجود داشته باشد تا فرد بتواند آن را بپوشد و به این منظور ممکن هست در سوکت شیارهایی وجود داشته باشد تا اجازه عبور اندام را بدهد که با کمک ولکرو(بند چسبی) بسته می شوند و سوکت هم تا حدی با خاصیت کشسانی ساخته می شود و به همین دلیل علارغم تلاش بسیار پروتزیست ممکن هست حجم پروتز بیشتر از پای معمولی باشد که در ظاهر پروتز تاثیر می گذارد و یکی از روش های ساخت پر کاربرد استفاده از سوکت دو جداره هست که لایه داخلی انعطاف پذیر هست و حتی به پوشیدن پروتز کمک می کند و از اندام در برابر نیرو های وارده محافظت می کند و لایه خارجی سفت هست و به استحکام پروتز کمک می کند و ارتفاع سوکت براساس وزن و سن بیمار ، وضعیت تعادلی ، وضعیت استخوانی و آسیب ها و مشکلات دیگر فرد تعیین می شوند.
امروزه با کمک فناوری اسکن سه بعدی و نرم افزار های طراحی از اندام اسکن تهیه شده و اصلاحات لازم انجام میشود و با روش های تزریق لایه ایی سوکت ساخته می شود که این روش سریع تر و آسان تر هست ولی در حال حاضر تمام مراکز مجهز به این تکنولوژی نیستند و هزینه آن نسبت به روش های مرسوم بیشتر است.

در مرحله بعد سوکت ساخته شده به پنجه متصل می شود که در این مرحله باید به اختلاف طول در دو اندام توجه شود و گاهی پروتزیست برای یکسان شدن طول اندام در دو سمت مجبور به استفاده از انواع خاصی از پنجه ها مانند پنجه Seattle Litefoot می شود و تنظیمات اولیه توسط پروتزیست انجام می شود و سپس بیمار پروتز را می پوشد و سایر تنظیمات زیر پای بیمار انجام می شوند.

بهترین پروتز مچ پا

مهم ترین هدف از ساخت پروتز برقراری مجدد عملکرد حرکتی و توانایی ایستادن بر روی اندام تحتانی است. پروتز باید به گونه ایی طراحی شود که فرد با صرف کم ترین میزان انرژی توانایی استفاده از اندام را داشته باشد. پروتز های مناسب با توزیع درست فشار در حین تحمل وزن، از تجزیه بافت نرم باقی مانده جلوگیری می کنند و همچنین میزان فشار وارده بر پوست را کاهش می یابد. پروتز مناسب از ایجاد مشکلات پوستی، عصبی و استخوانی برای فرد جلوگیری می کند.

نکات مهم در استفاده از پروتز مچ پا 

جوراب های استفاده شده، اندام باقی مانده و سطح داخلی پروتز باید به صورت روزانه شسته شده و با الکل ضد عفونی شوند تا از مشکلات پوستی و عفونت جلوگیری شود و در صورت زخم شدن اندام یا هر آسیبی به پروتز به خصوص در قسمت پنجه باید سریعا به پروتزیست مراجعه شود و بهتر هست به صورت دوره ایی و هر 6 ماه یکبار برای چک شدن پروتز و تنظیم مجدد آن با توجه به شرایط و نیاز های فرد قطع عضو به پروتزیست مراجعه شود.

فهرست