پروتز بالای زانو

شیوع و علت قطع عضو از بالای زانو

39 درصد از قطع عضو های اندام تحتانی مربوط به قطع از بالای زانو است.

مهم ترین علل قطع بالای زانو عبارت اند از: بیماری های عروقی محیطی ، دیابت ، عفونت و قانقاریا ، تومورهای بدخیم و سرطان ها ،ناهنجاری های مادرزادی ، تروما و آسیب ها و سوانح در حین تصادفات و محیط کار.

زمانی که فرد دچار قطع از بالای زانو می شود توانایی راه رفتن و زندگی مستقل خودش را از دست می دهد و در کنار مشکلات فیزیکی اغلب از نظر روانی هم آسیب می بیند و ممکن هست از اجتماع دوری کند وبه یک فرد منفعل تبدیل شود.

پروتز بالای زانو

تهیه و ساخت پروتز بالای زانو

استفاده از پروتز پا (پای مصنوعی) به این افراد کمک می کند تا حد زیادی به زندگی عادی خود برگردند ولی تمام افراد قطع از بالای زانو امکان استفاده از پروتز را ندارند و به عوامل مختلفی مانند :علت قطع عضو، سن فرد، سطح عملکرد فرد، وضعیت عمومی و سلامتی فرد و… بستگی دارد که توانایی استفاده از پروتز توسط پزشک و پروتزیست تشخیص داده می شود.
هنگام قطع از بالای زانو به علت از دست رفتن مفصل زانو، مچ پا و حجم زیادی از عضلات ساق و ران استفاده از پروتز و راه رفتن با آن سخت بوده و اغلب با افزایش مصرف انرژی و خستگی همراه است ولی امروزه با استفاده از مفاصل پیشرفته زانو و اجزای مختلف و آموزش های مناسب تا حد زیادی این مشکل رفع شده است.

زمانی که فردی دچار قطع از بالای زانو می شود بعد از گذراندن دوران نقاهت و بهبود زخم ها و تقویت عضو باقی مانده به کمک ورزش و تمرینات تقویتی عضلات باقی مانده، آماده دریافت پروتز اولیه می شود که هدف استفاده از این پروتز کاهش و ثابت شدن حجم عضو باقی مانده ، کاهش درد و حساسیت عضو و ازبین رفتن درد خیالی و آمادگی استفاده از پروتز دائم است.

فرد آمپوته ممکن است در روز های اول به کمک عصا راه رود ولی به مرور توانایی راه رفتن مستقل را پیدا می کند.

انواع پروتز های بالای زانو

پروتز های بالای زانو را می توان به سه دسته کلی زیر تقسیم کرد:

غیر فعال که شامل فنر و دمپر می باشند،

نیمه فعال که قادر اند عملکرد خود را فوراً با استفاده از فناوری ریزپردازنده تغییر دهند و در نتیجه توانایی واکنش نسبت به موقعیت های مختلف را دارند.

پروتزهای فعال یا نیرودار که نیروی خارجی را از طریق موتورها تامین می کنند و در نتیجه توانایی عمل دارند و نیرو های مختلف و با توجه به نیاز و سرعت فرد را فراهم می کنند.

*برای اطلاعات تکمیلی پروتز های فعال می توانید مطلب “پروتز پای هوشمند” را مطالعه کنید*

اجزای پروتز بالای زانو

اجزای پروتز بالای زانو

پروتز بالای زانو اجزای مختلفی دارد که مهم ترین آن ها عبارت اند از:

سوکت پروتزی

این قسمت اندام باقی مانده را دربر می گیرد و معمولا از مواد لمینه و فیبر کربن ساخته می شود تا در عین سبک بودن استحکام کافی را هم داشته باشد و برای ساخت از اندام باقی مانده با باند های گچی قالب گرفته می شود و با توجه تکنیک های طراحی سوکتف قالب گچی اصلاح می گردد.

امروزه با کمک تکنولوژی و با فرآیند اسکن سه بعدی و نرم افزار های طراحی، سوکت طراحی و ساخته می شود . مهم ترین انواع سوکت در پروتز بالای زانو عبارت اند از : چهاردیواره و وزن گیرنده از سکوی ایسکیال.

مفصل زانو

مفصل زانو در پای مصنوعی بالای زانو دارای تنوع بسیار زیادی است. برخی برای نوسان (سرعت های مختلف راه رفتن) طراحی شده اند و برخی دیگر به گونه ای طراحی شده اند که برای راه رفتن در حالت قفل باقی بمانند اما برای نشستن می توان قفل را باز کرد. در ادامه به انواع مفاصل زانو در پروتز بالای زانو خواهیم پرداخت :

مفاصل تک محوره

این مفصل زانو، یک لولا ساده و معمولا با اصطکاک قابل تنظیم برای خم شدن زانو در حین راه رفتن است و چون اجزای حساس و نیاز به تنظیم دوره ایی ندارد برای افرادی که می خواهند هزینه پروتز پا را کاهش دهند و همینطور امکان مراجعه های دوره ای را ندارد، مناسب هستند.

مفاصل با قفل دستی

نوع دیگر مفاصل با قفل دستی هستند. این زانوها پایدارترین مفصل زانو مورد استفاده در پروتز بالای زانو هستند. زانو در حین راه رفتن قفل می شود و بیمار مکانیسم قفل را رها می کند تا بنشیند. زانوهای قفل کننده دستی عمدتاً برای بیمارانی استفاده می شود که طول اندام باقی مانده بسیار کوتاه است یا عضلات لگن در سمت قطع عضو ضعیف هستند و قادر به کنترل زانو نیستند.

مفاصل با قابلیت کنترل موضع

دسته ی دیگر مفاصل با قابلیت کنترل موضع هستند این زانو بسیار پایدار است و اغلب برای اولین پروتز پا تجویز می شود. هنگامی که وزن بر روی پروتز قرار می گیرد، زانو تا زمانی که وزن از روی مفصل برداشته نشود خم نمی شود. این سیستم به عنوان یک زانو با اصطکاک ثابت در حین چرخاندن پا عمل می کند و یک انتخاب رایج برای افراد مسن یا کم تحرک است.

مفاصل چند مرکزی زانو

نوع دیگر مفاصل چند مرکزی هستند این زانوها دارای چندین مرکز چرخش هستند که می تواند تعدادی از قابلیت های عملکردی منحصر به فرد را ارائه دهد که در کنار ثبات مکانیسم خم شدن آن ها تا حد زیادی هماهنگ با زانوی طبیعی است و این مفصل برای افراد فعال تر بسیار سودمند است.

مفاصل هیدرولیک و پنوماتیک زانو

دسته ی دیگر زانو هایی هستند که دارای سیالات هیدرولیک و پنوماتیک هستند این زانوها دارای محفظه هایی هستند که با گازهایی مانند هوا یا روغن هایی مانند سیلیکون پر شده است و راه رفتن با سرعت متغیر را امکان پذیر می کنند. با توجه به خواص سیلندر پر از مایع، فرد قطع عضو قادر به افزایش و کاهش سرعت راه رفتن است. پنوماتیک عمدتاً برای سرعت معمولی است در حالی که واحدهای کنترل هیدرولیک برای سرعت های متوسط تا بالاتر استفاده می شود.

مفاصل زانوی هوشمند

دسته بعدی زانو های هوشمند همراه با ریزپردازنده هستند که این زانوها تحرک را بهبود می بخشند و خطر آسیب ناشی از افتادن را کاهش می دهد که منجر به سلامت کلی و رفاه بهتر افراد قطع عضو می شود.

همه زانوهای هوشمند شامل یک ریزپردازنده، نرم افزار، حسگرها، یک سیستم مقاومت هیدرولیک یا پنوماتیک و یک باتری است. حسگرها تغییرات محیطی مانند راه رفتن روی سطح متفاوت، بالا یا پایین رفتن از شیب یا راه رفتن با سرعت متفاوت را کنترل و تشخیص می دهند. بر اساس این بازخورد، ریزپردازنده مقاومت در برابر خم و راست شدن زانو را برای تطبیق با سرعت فرد تنظیم می کند . این مفاصل در کنار مزایایی که دارند بسیار گران قیمت و حساس بوده و باید به صورت دوره ایی تنظیم شوند.

مفاصل زانو پروتز بالای زانو

لوله یا پایلون (جایگزین ساق پا)

جز دیگر پروتزلوله یا پایلون است که حد فاصل بین مفصل زانو و مچ قرار گرفته و از مواد سبک وزن قوی مانند فیبر کربن، آلومینیوم یا تیتانیوم ساخته شده است.

 پنجه و مچ پا

این قطعات نیز دارای انواع مختلفی است مثل پنجه ساچ که دارای کیل چوبی و سفت هست و یک پای سفت و بدون مفصل مچ هست که در آن پاشنه ضربه را جذب می کند و جلوی پا خم شدن پشتی پا را شبیه سازی می کند ولی ارزان قیمت هستند و به نسبت دوام زیادی دارند.

پنجه تک محوره به خم شدن پا کمک می کند و به علت تماس سریع پا با زمین به ثبات زانو کمک می کند ولی وزن و قیمت بیشتری دارد.

پنجه چند محوره این پنجه حرکات جانبی پا را هم شبیه سازی می کند و برخی از استرس های راه رفتن را جذب می کند و فشار را در سوکت کاهش می دهد و در نتیجه از پوست و پروتز در برابر ساییدگی و آسیب محافظت می کند. این پنجه هم سنگین تر و گران تر از ساچ یا تک محوره است.

پنجه با خاصیت جذب و بازگرداندن انرژی این پنجه انرژی را در مراحل اولیه راه رفتن ذخیره می کند و در مراحل انتهایی و جداشدن پا از زمین آزاد می کند و به گام برداشتن کمک می کند این پنجه راه رفتن قرینه تری فراهم می کند و سبب کاهش خستگی و مصرف انرژی هنگام راه رفتن می شود ولی حساس و گران قیمت تر هست.

تعلیق در پروتز بالای زانو 

تعلیق پروتز با روش های مختلفی انجام می شود و باعث نگه داشتن پروتز روی اندام باقی مانده می گردد. یکی از رایج ترین و پرکاربرد ترین روش ها در پروتز بالای زانو تعلیق مکش پوست است که در این روش اندام باقیمانده با یک جوراب کششی پوشانده می شود وبه داخل سوکت هدایت می شود و جوراب از یک دریچه خارج می شود و یک فشار منفی بین سوکت و اندام ایجاد می‌شودو در این روش وزن پروتز کم تر حس می شود ولی برای این روش تعلیق حجم استامپ باید همواره ثابت باشد.

بهترین پروتز بالای زانو

بهترین پروتز بالای زانو 

انتخاب بهترین قطعات پروتز پا  توسط پروتزیست و براساس عواملی همچون سطح فعالیت، سبک زندگی، سن، وزن، بیماری ها و مشکلات دیگر، انتظارات فرد از پروتز و توانایی مالی و دسترسی به مراکز درمانی است. بعد از اتصال قطعات پروتزی، پروتزیست بر اساس ابعاد فرد آمپوته آن را تنظیم می کند که به آن تنظیم اولیه می گویند و سپس فرد آمپوته پروتز را می پوشد و با آن راه می رود و تنظیم نهایی یا داینامیک انجام می شود و آموزش های لازم به فرد استفاده کننده داده می شود.
فردی که از پروتز پا استفاده می کند باید به صورت منظم عضو آسیب دیده و سطح داخلی سوکت را شسته و ضدعفونی کند و در صورت زخم یا تغییر حجم عضو به پروتزیست مراجعه کند و همینطور ورزش های لازم برای تقویت عضلات را انجام داده و به صورت دوره ایی برای تنظیم و ارزیابی پروتز به پروتزیست مراجعه کند.

قیمت پروتز پا بالای زانو

قیمت پروتز بالای زانو کاملا بستگی به قطعات بکار رفته دارد و محدوده ی قیمت آن بسیار متفاوت است زیرا در پروتز بالای زانو از مفاصل زانو پروتزی هوشمند می توان استفاده کرد که قیمت آن را به میزان زیادی بالا می برد. پیشنهاد می کنیم این مطلب را که در مورد ” قیمت انواع پای مصنوعی “را بخوانید. در آنجا قیمت انواع پروتز پا بصورت حدودی آورده شده است.

و در صورت داشتن سوالات بیشتر و مشاوره می توانید با پروتز ساز تماس بگیرید.

تماس با پروتز ساز 

    فهرست